Baile
SLÉ anois go cúramach
Is é Slé Anois go Cúramach an chéad chlár tráth na gceist i nGaeilge do dhéagóirí!
Brúigh Anseo
Tochailt - Stair agus Gaeilge
Sraith a dhéanann tochailt ar na pearsaí agus na tarlúintí is suimiúla i stair na hÉireann agus i stair an domhain. Déan tochailt le Donn agus Clio.
Bhí suim ag an gCuntaois Markievicz sa pholaitíocht óna bhí sí ina pháiste. Bhí baint aici le réimse eagraíochtaí polaitiúil le linn a shaol mar shampla na sufraigéidí agus fórsa sóisialach poblachtach. Bhí sí páirteach in Éirí Amach 1916 agus chuireadh sa phriosún í mar gheall air ach scaoileadh léi i 1917 mar gheall gur bean a bhí inti. Toghadh í mar Theachta Dála i 1918 agus ceapadh í in Aire le páirtí an lucht oibre. Lean sí a glacadh páirt sa pholaitíocht i ndiaidh an sos cogaidh le SInn Féin go dtí gur chuireadh tús le Fianna Fáil agus d'aistrigh sí. Toghadh í ina Teachta Dala i 1927 go luath roimh a chailleadh í.
Countess Constance Markievicz
Tochailt
5:35
Bhí fís ag Patrick Hillery to do thodhcaí eacnaíoch na hÉireann, go mbeidh Éire thír láidir trádála san Eoraip. Bhí se ag iarraidh go mbeidh Éire beir suas le tíortha níos forbartha ar nós an Fhrainc agus an Ghearmáin. Nuair a ndeachaigh an Bhreatain isteach sa CEE, thapaigh Eire leis an deis an rud chéanna a dhéanamh.Bhí dearcadh thar a bheith dearfach ag an pobal faoin dtogra agus vótáil 83% de dhaoine ar a shon. Hillery a bhí i gceannas ar idirbheartaíocht a dhéanamh faoinár mballraíócht, go háirithe mar gheall go raibh Fraincis líofa aige. Lean sé lena hobair go díógraiseach mar Choimisinéir Ghnóthaí Sóisialta agus chuir sé cearta mná chun cinn. Choinnigh sé leis an iarracht an mheon Éireannach a cheangailt leis an dtionscail Eorpach agus i 1976 ceapadh é mar uachtarán na hÉireann.
Patrick Hillery
Tochailt
5:35
Chonaic Johnathan Pim go raibh géar gá le daoine gníomhú in Éireann i rith an Ghorta Mór chun feabhas a chuir ar chursaí. Caecair a bhí i Pim agus d'eagraigh sé go seoladh na Caecair i Meirceá agus sa Bhreatain airgead go hÉireann chun cabhrú leis na daoine a bhí ag fáil bháis den ocras. Thaisteal sé ar fud fad na tíre ag déanamh tiaghde ar chonas cabhrú le dhaoine. Toghadh é mar Theachta Parlaiminte i rialtas na Breataine, ach in ainneoin an Ghorta, chreid sé fós go dtiocfadh feabhas níos mó ar chursaí in Éireann dá bhfanafh sí sa Bhreatain. Ba é an tuaraim seo s'ag Pim a chaill a shuíochán parlaiminte dhó mar bhí rialtas dúchais ag teastáil ó níos mó daoine.
Johnathon Pim
Tochailt
5:35
Rugadh William Joyce i Meirceá agus bhog a chlann go contae na Gaillimhe. I ndiaidh dó bogadh go dtí an Bhreatain mar gheall gur thacaigh sé leo i gCogadh Saoirse na hÉireann, thosaigh sé ag tacú le faisistithe sa Bhreatain. Lean sé le seo sa Ghearmáin nuair a bhog sé ann díreach roimh tús an Dara Cogadh Domhanda. D'oibrigh se leis na Naitsithe sa roinn bolscaireachta go dtí gur gabhadh é ag deireadh an chogaidh agus chuireadh i bpriosún sa Bhreatain é. Bhí orthu a chorp a bhogadh ar ais go Gaillimh i 1976 chun stop a chuir le Faisistithe sa Bhreatain ag bailiú thart ar a huaigh.
William Joyce
Tochailt
5:31
Laochra
Draíocht sa ghlór, bród sa teanga
Rap úrnua - Déan ceiliúradh ar an Ghaeilge le linn Sheachtain na Gaeilge 2026.
Brúigh Anseo
Gearrscannáin TG4
Bailiúchán Gearrscannáin TG4 don tSraith Shóisearach. Súil Eile ar litríocht na Gaeilge.
(2011) Gearrdhráma bunaithe ar mhórshaothair liteartha na Gaeilge. Stiúrtha ag Colm Bairéad . Scríofa ag Maedb Johnston le Eamonn Ó Ceallaigh, Michéal agus Beartla Ó Domhnaill mar aisteoiri. Scéal é seo atá bunaithe ar shaothar Phádraic Uí Conaire. Is iomaí casadh sa saol seo ach is beag an chuimhne a bhíonn ag Liam ar an méid atá i ndán dó nuair a shocraíonn sé dul go hÁrainn chuig cluiche peile. Nuair nach mbíonn ach áit do bheirt ar bhád Tom Beag, tagann Liam ar phlean a chuireann athrú tubaisteach ar a shaol go deo. Seo lá nach ndéanfaidh Liam dearmad go brách air.
An t-Ádh
An t-Ádh
20:10
Scannán bunaithe ar shaothar de chuid Liam Uí Fhlaithearta. Cuirtear síos sa scannán seo ar dhornálaí fíochmhar atá in ann do dhuine ar bith sa bhfáinne. Ach tagann athrú ar rudaí nuair a dhéanann sé iarracht bob a bhualadh ar choirpeach a chuir geall ar an troid. Anois tá a chlú agus a theaghlach i mbaol.
An Seabhac
An Seabhac
22:42
Scannán bunaithe ar shaothar de chuid Liam Uí Fhlaithearta. De bharr fadhbanna airgid agus brú oibre, ní bhíonn cúrsaí go maith idir Éamonn ná a mhac Neidín. Ach ní bhíonn de rogha acu aon lá amháin ach an lá a chaitheamh i gcomhluadar a chéile.
An Buille
An Buille
22:34
Nuair a thagann Cúilín ar an saol bíonn a cheann iompaithe siar. Bíonn grá ag a mháthair dó ón tús ach ní bhíonn aird ag aon duine eile air, fiú a athair féin. Ar feadh a shaoil bíonn Cúilín ag iarraidh grá agus meas a athar a tharraingt chuige féin ach nuair a éiríonn leis bíonn sé ró-mhall.
Cúilín Dualach
Cúilín Dualach
12:15
Filíocht Úrnua
Idir na Línte
Sraith úrnua ag plé agus ag fiosrú na filíochta don chéad bhliain ar aghaidh
Brúigh Anseo
Idir na Línte
Sraith úrnua filíochta agus acmhainní foghlama
Dán simplí atá sa dán Teilifís le Gabriel Rosenstock a léiríonn an gnáthshaol agus an grá a bhíonn idir athair agus páiste. Tá grá an tuismitheora agus cruthaitheacht an pháiste lárnach sa dán seo le Gabriel Rosenstock. Nuair a chasann siad an teilifís, níl tada le feiceáil ach scáileán bán. Ach samhlaíonn an páiste rudaí áille: sneachta, sioráf, agus ulchabhán Artach. Taispeánann sé seo cumhacht na samhlaíochta i súile an linbh. Tá codarsnacht mhór ann idir an rud a fheiceann an páiste agus an rud a fheiceann an file - ní thagann an tsamhlaíocht chuige chomh héasca sin ach is léir gur athair grámhar agus foighneach é.
Teilifís
Idir na Línte
6:35
Tugann an dán seo léargas dúinn ar an saol ó pheirspictíocht an pháiste agus na ceisteanna is tábhachtaí a bhíonn acu. Tá soineantacht an pháiste mar phríomhtheachtaireacht sa dán.
Cén fáth
Idir na Línte
7:51
Scríofa ag Ailbhe Ní Ghearbhuigh. Is dán é seo a léiríonn an brú a bhíonn ar dhaoine óga sa lá atá inniu ann a bheith foirfe. Cailín atá ar thóir na foirfeachta agus na háilleachta atá ag labhairt sa dán seo. Úsáideann an file íomhánna brúidiúla chun míshonas an chailín a thaispeáint. Is léir ón áibhéil sna híomhánna go bhfuil an cailín ag fulaingt toisc nach bhfuil sí sásta lena corp féin.
Athchúrsáil
Idir na Línte
9:47
Filíocht úr scríofa le Tomaí Rua Ó Conghaile - 'Dá mba Phalaistíneach Mé', áit a ndéanann an file machnamh faoi na mothúcháin a bheadh ag duine ón Phalaistín agus cinedhíothú ar siúl sa tír i láthair na huaire.
Dá mba Phalaistíneach Mé
Foghlaim TG4
1:13
Laochra Gael
Louise Ní Mhuircheartaigh
Meastar go forleathan gurb í Louise Ní Mhuircheartaigh duine de na himreoirí is fearr i bPeil na mBan riamh.
Brúigh Anseo
Saol Ella
Acmhainní Foghlama Úrnua ar fáil anois
Ceachtanna teanga bunaithe ar an tsraith iontach Saol Ella ar fáil anois!
Brúigh Anseo
Féach agus Foghlaim
Rogha cláracha faisnéise le húsáid mar áiseanna foghlama
Brúigh Anseo