Bunscoil
Sraith Shóisearach & GCSE
Ardteist & AS/A2
Filíocht
Topaicí:
Filíocht A Leibhéil
Filíocht Ainmnithe
Filíocht Bhreise
Is caoineadh é an dán in ómós d’Anthony Daly, a cuireadh chun báis go héagórach, agus labhraíonn an file ar son na ndaoine bochta atá faoi chois. Coinnítear cuimhne Anthony Daly beo tríd an bhfilíocht.
Anthony Daly le hAntaine Raifeartaí (anailís)
Idir na Línte
6:34
3
Léamh den dán 'Iníon' scríofa ag Áine Durkin. Pléann an dán téama na tuisceana idir glúnta, go háirithe idir máthair agus iníon.
Iníon le hÁine Durkin (Léamh)
Idir na Línte
0:48
3
Léamh den dán, 'Glaoch Abhaile', leis an Údar, Áine Ní Ghlinn.
Glaoch Abhaile le hÁine Ní Ghlinn (Léamh)
Idir na Línte
0:46
2
Is scéal é an dán seo faoi dhuine nach n-éiríonn go rómhaith leis agus é ar imirce i Londain. Déanann an dán seo cur síos ar an náire atá ar an bhfear seo dá bharr. Léachtóir, iriseoir agus scríbhneoir is ea í Áine Ní Ghlinn. Tá dhá leabhar is fiche scríofa aici – ceithre chnuasach filíochta agus ocht leabhar déag do dhéagóirí agus do léitheoirí óga. Chaith sí roinnt blianta mar mhúinteoir meánscoile ach d’éirigh sí as sin le bheith ina hiriseoir le RTÉ agus le Raidió na Gaeltachta.
Glaoch Abhaile le hÁine Ní Ghlinn (Anailís)
Idir na Línte
8:19
7
Pléann an dán téama na mothúcháin atá idir glúnta, go háirithe idir máthair agus iníon.
Iníon le hÁine Durkin (Anailís)
Idir na Línte
10:40
11
Léamh den dán, 'Trén bhFearann Breac', le Colm Breathnach.
Trén bhFearann Breac le Colm Breathnach (Léamh)
Idir na Línte
1:49
2
Léamh den dán 'Deireadh na Feide', le hAilbhe Ní Ghearbhuigh.
Deireadh na Feide le hAilbhe Ní Ghearbhuigh (Léamh)
Idir na Línte
0:55
4
Léamh den Dán 'Dínit an Bhróin', le Máirtín Ó Direáin.
Dínit an Bhróin le Máirtín Ó Direáin (Léamh )
Idir na Línte
0:44
2
Is dán é "Dínit an Bhróin" le Máirtín Ó Direáin a dhéanann cur síos ar bhrón sollúnta agus ar dhínit na mban tar éis báis sa teaghlach. Leagann an dán béim ar chailliúint na luachanna traidisiúnta sa saol nua-aimseartha agus ar an bhrón sollúnta a léiríonn na mná atá ag freastal ar shocraid.
Dínit an Bhróin Máirtín Ó Direáin (Anailís)
Idir na Línte
8:09
7
Rugadh Ailbhe Ní Ghearbhuigh i gCiarraí. Sa bhliain 2012 bhuaigh a dán ‘Deireadh na Feide’ Duais Filíochta Uí Néill. Sa dán seo, insíonn an file dúinn faoi theanga feadaíola a bhíodh ag pobal thuas sna sléibhte sa Fhrainc. Tá an teanga marbh anois agus ní féidir í a athnuachan ach an oiread.
Deireadh na Feide le hAilbhe Ní Ghearbhuigh (Anailís)
Idir na Línte
7:56
2
Aistear pearsanta an fhile atá i gceist leis an dán seo agus eispéireas an fhile lena fhéiniúlacht féin. Rugadh Colm Breathnach i gCathair Chorcaí sa bhliain 1961. Rinne sé staidéar ar fhealsúnacht agus ar an nGaeilge in Ollscoil Chorcaí agus oibríonn sé anois mar théirmeolaí leis an Roinn Oideachais agus mar aistritheoir le Seirbhís Aistriúcháin an Rialtais. Tá ceithre dhuais Oireachtais bainte aige.
Trén bhFearann Breac le Colm Breathnach (Anailís)
Idir na Línte
10:35
2
Is téama lárnach é an grá i sna dánta ag Máire Mhac an tSaoi, go háirithe sa dán “A Fhir Dar Fhulaingeas”. Pléann Aimée agus Caitríona teicnící filíochta agus téamaí an dáin i rith na hanailíse seo.
A Fhir dar Fhulaingeas le Máire Mhac an tSaoi (Anailís)
Dúil sna Dánta
7:32
2
Cé go bhfuil an grá ar cheann de ná téamaí móra ina saothar ag Máire Mhac an tSaoi, bhí sé neamhchoitianta ag mná in Éirinn san am scríobh faoina mothúcháin. Léirítear téama an ghrá go mór ina dán “Jack”.
Jack le Máire Mhac an tSaoi (Léamh)
Dúil sna Dánta
1:30
2
Pléann Caitríona agus Aimée na téamaí agus na seifteanna filíochta a úsáideann Cathal Ó Searcaigh ina dhán cáiliúil “An Tobar”.
An Tobar le Cathal Ó Searcaigh (Anailís)
Dúil sna Dánta
8:15
2
Déanann Caitríona agus Aimée fiosrú ar an dán "Gráinne" le Máire Mhac an tSaoi. Is téama coitianta é an grá sna dánta le Máire Mhac an tSaoi. Sa dán Gráinne, áfach, is grá ‘íobartach’ atá i gceist, cleamhnas gan ghrá.
Gráinne le Máire Mhac an tSaoi (Anailís)
Dúil sna Dánta
8:17
2
Aithrisíonn Méabh Broderick an dán “A Fhir Dar Fhulaingeas” le Máire Mhac an tSaoi. Tá an chodarsnacht idir “saoirse” agus “daoirse” iontach éifeachtach sa dán seo.
A Fhir dar Fhulaingeas le Máire Mhac an tSaoi (Léamh)
Dúil sna Dánta
1:38
2
Aithrisíonn Méabh Broderick an dán “Gráinne” le Máire Mhac an tSaoi. Cé gur dán grá atá ann, ní grá atá i gceist, ach cleamhnas agus réiteach polaitiúil atá i gceist.
Gráinne le Máire Mhac an tSaoi (Léamh)
Dúil sna Dánta
2:00
2
Sa chlár seo, scrúdaíonn Caitríona agus Aimée dán cumhachtach a chum Máire Mhac an tSaoi - “Jack”. Is dán grá é ina bhfuil an file ag cuimhneamh siar ar eachtra le linn a hóige.
Jack le Máire Mhac an tSaoi (Anailís)
Dúil sna Dánta
6:49
2
Ní féidir a shéanadh go bhfuil suaimhneas agus aoibhneas an oileáin - chomh maith le tábhacht na háite dúchais - ar na téamaí is coitianta i ndánta Mháirtín Uí Dhireáin. Cuireann Caitríona agus Aimée béim air seo ina n-anailís liteartha ar an dán “
Faoiseamh a Gheobhadsa le Máirtín Ó Díreáin (Anailís)
Dúil sna Dánta
15:25
3
Déanann Conor Ó Gallchóir an dán “Caoineadh” le Cathal Ó Searcaigh a aithris. Scríobhadh an dán brónach, éadóchasach seo i gcuimhne ar a mháthair.
Caoineadh le Cathal Ó Searcaigh (Léamh)
Dúil sna Dánta
5:09
2
Déanann Caitríona agus Aimée anailís liteartha ar an dán "Caoineadh" le Cathal Ó Searcaigh.
Caoineadh le Cathal Ó Searcaigh (Anailís)
Dúil sna Dánta
8:14
2
Aithrisíonn Conor Ó Gallchóir an dán clúiteach de chuid Chathail Uí Shearcaigh - “An Tobar”. Dán mór le rá ina gcrónaíonn Ó Searcaigh saibhreas chultúr traidisiúnta na hÉireann.
An Tobar le Cathal Ó Searcaigh (Léamh)
Dúil sna Dánta
3:37
2
Sa chlár seo díríonn Caitríona agus Aimée isteach ar dhán a dhéanann ceiliúradh ar áit dúchais an fhile, Cathal Ó Searcaigh - “Níl Aon Ní”.
Níl Aon Ní le Cathal Ó Searcaigh (Anailís)
Dúil sna Dánta
9:06
2
Sa chlár seo, aithrisíonn Conor Ó Gallchóir an dán “Níl aon Ní” le Cathal Ó Searcaigh. Dán cumhachtach ina ndéanann sé codarsnacht idir a áit dúchais agus Baile Átha Cliath.
Níl Aon Ní le Cathal Ó Searcaigh (Léamh)
Dúil sna Dánta
1:44
2
Is dán spioradálta é “Cuireadh do Mhuire” le Máirtín Ó Direáin. San anailís liteartha seo, cuireann Caitríona agus Aimée béim ar ná seifteanna filíochta a d’úsá
Cuireadh do Mhuire le Máirtín Ó Díreáin (Anailís)
Dúil sna Dánta
7:47
2
Aithrisíonn James Ó Flatharta an dán cumhachtach, cáiliúil seo.
Faoiseamh a Gheobhadsa le Máirtín Ó Díreáin (Léamh)
Dúil sna Dánta
1:17
2
Aithrisíonn James Ó Flatharta an dán spioradálta “Cuireadh do Mhuire” le Máirtín Ó Direáin.
Cuireadh do Mhuire le Máirtín Ó Díreáin (Léamh)
Dúil sna Dánta
1:13
2
Aithrisíonn James Ó Flatharta an dán “Stoite” le Máirtín Ó Direáin. Is dán cumhachtach é ina ndéanann an Direánach codarsnacht idir obair chrua “ionraic” an oileáin agus santachas na cathrach.
Stoite le Máirtín Ó Díreáin (Léamh)
Dúil sna Dánta
1:41
2
Pléann Caitríona agus Aimée na téamaí agus na seifteanna filíochta a úsáideann an Direánach ina dhán clúiteach, cumhachtach “Stoite”.
Stoite le Máirtín Ó Díreáin (Anailís)
Dúil sna Dánta
6:36
2
Aithrisíonn Neil Ó Briain an dán fealsúnachta “Fill Arís” le Seán Ó Ríordáin.
Fill arís le Seán Ó Ríordáin (Léamh)
Dúil sna Dánta
2:16
2
Déanann Caitríona agus Aimée anailís ar dhán fealsúnachta de chuid an Ríordánaigh - "Fill Arís”
Fill arís le Seán Ó Ríordáin (Anailís)
Dúil sna Dánta
9:16
2
Déanann Caitríona agus Aimée anailís ar an dán, Rian na gCos, scríofa agus Seán Ó Ríordáin. Féach agus foghlaim le Dúil sna Dánta anseo.
Rian na gCos le Seán Ó Ríordáin (Anailís)
Dúil sna Dánta
8:19
2
Pléann Caitríona agus Aimée na téamaí agus na seifteanna filíochta a úsáideann Seán Ó Ríordáin ina dhán fealsúnachta “Tost”.
Tost le Seán Ó Ríordáin (Anailís)
Dúil sna Dánta
8:55
2
Déanann Neil Ó Briain an dán “Tost” le Seán Ó Ríordáin a aithris. Tugann an dán léargas ar aigne neamhchinnte an fhile agus é á cheistiú féin mar fhile.
Tost le Seán Ó Ríordáin (Léamh)
Dúil sna Dánta
1:48
2
Léamh den dán, Rian na gCos.
Rian na gCos le Seán Ó Ríordáin (Léamh)
Dúil sna Dánta
2:36
2
Cad é mar is féidir anailís ar dhéanamh ar Dhán? Cad é na rudaí is tábhachtaí chun freagra a scríobh ar an fhilíocht in scrúdú? Féach agus foghlaim le Caitríona agus Aimée agus Dúil acu san Dánta.
Dúil sna Dánta (Intreoir)
Dúil sna Dánta
10:15
2
An bhfuil cuimhne agat ar do chéad oíche sa chlub? Beidh cóisir i gClub an Chonartha anocht óna 8 ar aghaidh. Tá an oíche é eagrú mar sheoladh oifigúil do GoFundMe an Chlub. Tá suíomh an Chlub i ndrochchaoi na laethanta seo agus tá gá le hairgead a bhailiú chun obair dheisiúcháin a dhéanamh. Taispeánfar na pleananna don chlub ar an oíche. Táthar ag iarradh ar dhaoine a bhain leas as an gClub thar na blianta teacht anocht. Táthar ag súil le scéalta a chloisteáil ó iarphátrúin, ó ghrúpaí atá á úsáid i láthair na huaire agus ó an-chuid eile! Seo dán a chum an file Ciara Ní É faoi Chlub an Chonartha.
Club an Chonartha - Ciara Ní É
0:47
1
Tá dán cumhachtach, cliste dátheangach cumtha ag an bhfile agus bunaitheoir REIC, Ciara Ní É do ócáid 'Seó Beo Pheil na mBan le Lidl' a chraolfar an Satharn seo ag teacht ar TG4 ag 21:30. Beidh an clár curtha i láthair ag Gráinne McElwain agus Dáithí Ó Sé ó theach an Ardmhéara san ardchathair. #ProperFan
'Is mór an spórt í, Is laoch mór spóirt í'
3:22
2